Tag: yazım yanlışları
-
Noktalama işaretleri İstanbul’da icat edilmişti: Nokta ve virgülün kısa tarihi
Noktalama işaretlerinin mucidi, yaklaşık 2.300 yıl önce İstanbul’da doğan Aristofanes idi. Noktanın, virgülün ve noktalı virgülün “kısa” tarihi “Bizantiyonlu” bu dilbilimciye uzanıyor. 15. yüzyılda matbaanın icadıyla bir düzene kavuşan noktalama işaretleri, 19. yüzyılda dünyaya yayıldı. En eski Türkçe metinlerden olan Orhun Yazıtları’ndaki basit noktalama, yüzlerce yıl bir sisteme oturmadı. 1860 yılında İstanbullu gazeteci Şinasi’nin yazdığı
-
Sık yapılan yazım yanlışları: Haberlerden 10 örnek
En sık yapılan yazım hatası türlerinden biri, sözcükte yanlış ses/harf kullanmak. Bir diğeri ise bitişik veya ayrı yazılan birleşik kelimeleri karıştırmak. Haberlerde gözümüze çarpan 10 örneği listeledik. Anadolu Ajansı bile örneğin “lağvetmek” sözcüğünü “lav etmek” şeklinde yanlış yazabiliyor. 1. Ünvan değil, unvan Yeni Asır’da yayımlanan haber başlığında şöyle diyor: “Ege ve Dokuz Eylül’e YÖK’ten yeni
-
Omicron değil, omikron yazılmalı: Çoğu haberde çiğnenen basit bir yazım kuralı
COVID-19 hastalığına yol açan SARS-CoV-2 tipi koronavirüsün yeni varyantı, haberlerde genelde “omicron” diye yazılıyor. Oysa Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına ve haber yazım geleneklerine göre bu sözcük “omikron” şeklinde yazılmalı. TDK kurallarına ve haber yazım geleneğine göre Latin alfabesi dışındaki ifadeleri Türkçe’ye aktarırken (çeviriyazı) en yakın sesler kullanılıyor. Bu nedenle bu alfabelerdeki özel bir ismin
-
Noktalama işaretleri: Haberlerde en sık yapılan yanlışlar
Haberlerde dil kullanımına ve doğru yazıma dikkat edilmesi gerektiği söylendiğinde genellikle yazım yanlışları ön plana çıkıyor. Oysa noktalama yanlışları da okuduğumuzu anlamada en az yazım kadar önemlidir. Noktalama işaretleri bir haberin okunmasında, anlatılmak ya da vurgulanmak istenenin doğru bir şekilde anlaşılmasında önemli bir yer tutar. Son dönemde yayımlanan haberlerde sıkça yapılan noktalama yanlışlarını inceledik. Tırnak
-
Depremde büyüklük ve şiddet farkı: Bu ayın haberlerinde dil yanlışları
Bu ay yayımlanan haberlerde gözümüze çarpan Türkçe hatalarını derlerken bu kez İzmir depremi sonrasında kullanılan ifadelere yoğunlaştık. Depremin “büyüklüğü” ve “şiddeti” farklı kavramlar olmasına rağmen bunlar haberlerde yine sık sık karıştırıldı. Bazı sözcüklerin anlamları ve yazımlarıyla ilgili hatalar da yapıldı. 1. Deprem büyüklüğü ve şiddeti arasındaki fark NTV haberinde, “İzmir’de 6,6 şiddetinde deprem” başlığı kullanıldı.
-
Navtex ilan edilmez: Ayın haberlerinden dil yanlışları
Son bir ayda yayımlanan haberlerde gözümüze çarpan Türkçe hatalarını listeledik. Türkiye ve Yunanistan arasında artan diplomatik gerilimle birlikte “Navtex ilanı” haberlerde en sık yapılan yanlışlardan biri oldu. Bunun muhtemel nedeni, Navtex sözcüğünün anlamının bilinmemesi. 1. Navtex ne demek? Navtex, İngilizce “navigational telex” (seyir teleksi) ifadesinin kısaltması. NAVTEX ve NavTex şeklinde de yazılabiliyor. Navtex, gemilerde bulunan
-
Arife mi, arefe mi? Ayın haberlerinden dil yanlışları
Son bir ayda yayımlanan haberlerde gözümüze çarpan Türkçe hatalarını listeledik. Her zaman olduğu gibi, sık sık yanlış yazılan sözcüklere odaklandık. Kurban Bayramı’na girerken “arife mi, arefe mi yazılır” sorusuyla başlıyoruz. 1. Arefe değil, arife Bugün neredeyse bütün haber sitelerinin “SEO” haberlerinde “arife/arefe” sözcüğü geçiyor. Arapça kökenindeki “arafa” (bildi) sözcüğü, muhtemelen “öngörmek, kestirmek” anlamında, “bayramın geleceğini
-
Krampon nedir? Ayın haberlerinden 10 dil yanlışı
Son bir ayda yayımlanan haberlerde gözümüze çarpan Türkçe hatalarından 10’unu listeledik. Her zaman olduğu gibi, sık sık yanlış yazılan sözcüklere odaklandık. Bu ay “Krampon nedir” sorusuyla başlıyoruz. Çünkü futbol sezonunda sona yaklaşılmasıyla beraber haberlerde, muhtemelen kramponun anlamını bilmemekten kaynaklanan daha fazla hataya rastlıyoruz. Krampon değil, ‘kramponlu ayakkabı’ veya ‘futbol ayakkabısı’ NTV Spor’un şu haberinde “Mario
-
Isı ve sıcaklık farkı: Ayın haberlerinden 10 yazım yanlışı
Son bir ayda yayımlanan haberlerde gözümüze çarpan Türkçe hatalarından 10’unu listeledik. Yine sık sık yanlış yazılan sözcüklere odaklandık. Isı ve sıcaklık farkıyla başlıyoruz. 1. Isı bir enerji çeşididir, sıcaklık değildir Bir yandan mevsim değişiyor, bir yandan COVID-19 ile gündeme giren, halka açık alanlarda ateş ölçme gibi uygulamalar sürüyor. Bu yüzden haberlerde sık sık “havanın ısısı”
-
Bulaş ne demek? TDK icat etti, sonra sildi ve unuttu
Koronavirüs günlerinde yayımlanan haberlerde “bulaş” ifadesinin sık sık kullanıldığını görüyoruz. Peki, Türkçe’de “bulaş” diye bir sözcük var mı, varsa ne demek? Yoksa bazı eleştirmenlerin öne sürdüğü gibi bu sözcük, hatalı bir uydurma mı? Journo araştırdı. TDK’nin atası olan Türk Dili Tetkik Cemiyeti, Fransızca “infection” (enfeksiyon) ve “contagion” (bulaşma) sözcüklerinin karşılığı olarak 1945’te ‘bulaş’ı önerdi. Kurum