Tag: yalan haber
-
Gazeteciliğin yüz karaları: ABD medyasındaki savaş yalanlarına 2 örnek
Savaş tamtamları çaldığında gazeteciler tempo tutmak yerine yetkililerin iddialarını daha da dikkatle teyit etmeli. ABD’nin iki saygın gazetesi ise yakın tarihteki iki Irak savaşı öncesinde bu konuda kötü bir sınav vermişti. İlk savaşı 1990’da Los Angeles Times, ikinci savaşı ise 2002’de New York Times, sonradan yalan olduğu ortaya çıkan haberlerle meşrulaştırmaya çalışmıştı. Gazetecilik için önemli
-
Vampir yeniçeriler: Osmanlı’nın ilk “Dezenformasyon Bülteni” siyasî propaganda için kullanılmıştı
Türkiye’deki ilk Türkçe gazete olan Takvim-i Vekayi’nin 6 Ekim 1833 tarihli sayısında yayımlanan bir haberde, Edirne yakınlarındaki Tırnova’da bir mezarlıkta yatan Tetikoğlu Ali Alemdar ve Abdi Alemdar adlı iki eski yeniçerinin hortladığı öne sürülüyordu. Habere göre kasaba halkının şahit olduğu paranormal olaylar üzerine Müslüman yetkililerden izin alınarak çağrılan Hristiyan “exorcist” Nikola cesetleri yakıp ‘cadı terörü’ne
-
Asparagas haberleri eleştirilen İHA yapay zekâ kullanmaya başladı: “Çinli arama kurtarma personeli Müslüman oldu”
İhlas Haber Ajansı’nın (İHA) yayımladığı “Çinli arama kurtarma personeli Müslüman oldu” başlıklı haberin görselinde yapay zekâ kullanıldığı kolayca anlaşılıyor. TRT, Sabah ve Yeni Şafak gibi onlarca medya kuruluşu bu haberi aktardı. Habertürk’ün Facebook paylaşımı, bu platformda son 24 saatte en çok etkileşim alan içeriklerden oldu. Haber metninin de asılsız olduğu iddia ediliyor. Tepkilerin ardından birçok
-
Teyitçilerden açık mektup: YouTube yanlış bilgileri yayıyor
Türkiye dâhil dünyanın dört bir yanından 80 teyit kuruluşu bir açık mektup yayımlayarak YouTube’un internette dezenformasyonun yayılmasına neden olan başlıca platformlardan biri olduğunu ve yanlış bilgi sorunuyla yeterince mücadele etmediğini bildirdi. Uluslararası Doğruluk Kontrolü Ağı‘nın üyesi teyitçiler dün yayımladıkları açık mektupta, YouTube’un CEO’su Susan Wojcicki’ye seslendi. Yanlış bilgiyle mücadele ve doğru bilgiye erişim konusunda YouTube’un
-
Yanlış bilgi neden paylaşılıyor? Çünkü insanlar dikkatsiz
Yeni bir araştırmaya göre yalan haberler de dâhil yanlış bilgilerin sosyal medyada yayılmasında en önemli etken, insanların siyasi eğilimleri değil, dikkatsizliği. Yanlış bilgi ve yalan haberler konusunu inceleyen önemli bir bilimsel araştırmanın sonuçları, geçen hafta Nature dergisinde yayımlandı. ABD, Kanada, İngiltere ve Meksika üniversitelerinde görevli akademisyenler, bu araştırma için Twitter’da yedi adet deney tasarladı. Bu
-
Koronavirüs aşısı öldürmedi: Resmi açıklamadaki eksiğin sonucu, yanıltıcı haberler oldu
Oxford Üniversitesi’nin geliştirdiği aşı için gönüllü denek olan bir Brezilya vatandaşının hayatını kaybettiği haberi bu hafta uluslararası ajanslar üzerinden dünyaya yayıldı. Aralarında saygın medya kuruluşlarının da bulunduğu birçok yayın, ilk haberlerinde, “Oxford’un koronavirüs aşı denemesinde bir gönüllü öldü” başlığını kullandı. Oysa söz konusu deneğe aşı yapılmamıştı. Yanıltıcı içerik, Brezilyalı yetkililerin açıklamasındaki kritik bir eksikten kaynaklanmıştı.
-
Recep Tayyip Kılıçdaroğlu: Dikkat, sahte video üretmek artık çocuk oyuncağı
Journo, yapay zekâ desteğiyle üretilen ve “deepfake” (derin sahte) denilen düzmece videoların, siyasi manipülasyon amacıyla Türkiye’de de dolaşıma sokulmaya başladığını saptadı. Bu kişilerin kullandığı araçları araştırıp test ettik. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun basın toplantısı görüntülerini tamamen ücretsiz araçlarla birleştirip basit bir “deepfake” video hazırlamamız için 5
-
Dünyada yalnız Türkiye’de çoğunluk, siyasi manipülasyondan sosyal medyayı sorumlu tutmuyor
Reuters Enstitüsü’ne göre dünya kamuoyu, sosyal medya platformlarının “hakikatin hakemi” olmasını istiyor. Türkiye ise bir istisna. Ankete göre sadece Türkiye’de çoğunluk, sosyal medyadaki gerçek dışı siyasi reklamlardan platformları sorumlu tutmuyor. Oxford Üniversitesi’ne bağlı Reuters Enstitüsü’nün bu yılki Dijital Haber Raporu’nda öne çıkan bazı verileri daha önce aktarmıştık. Kurumun bugünkü e-bülteninde ise teknoloji şirketlerinin ifade özgürlüğündeki
-
İktidar medyası bir haftada 49 ‘müjde’ verdi, milyonlar Google’dan öğrendi
Türkiye’de koronavirüsten ölenlerin sayısı maalesef 2 bini aştı, dolar 7 TL’ye dayandı, işsizlik tavan yaptı. İktidar medyası ise bu ortamda bile ‘müjde’li başlıklardan vazgeçemiyor. Son bir haftada 49 ayrı “müjde” haberi saydım. Bu haberlerde ya yetkililerin açıklamaları çoğu kez abartılarak sunuluyor veya tamamen asılsız ve içi boş içerikler pompalanıyor. Dijital ortamda tık avcılığını ve propagandayı
-
Yeter Google yeter: Aramalar, reklamlar ve kötülüğün finansmanı
Corona “üretilmiş” bir virüsmüş… Türkiye “koronavirüsü yok eden milli cihaz” yapmış… Ha bu arada, Fatih Portakal ve Barış Terkoğlu gibi gazeteciler ‘terörist’miş! İktidara yakın birkaç medya kuruluşunda son günlerde çıkan “haber” ve yorumlardan bazıları böyle. Google ise bunları; arama sonuçları, dijital reklamlar ve şimdi de fonlar üzerinden her yıl milyonlarca lira aktararak destekliyor. Google bunu