Yazar: Şenol Balı
-
Doğu Anadolu’da sürdürülebilir gazetecilik: Hibeler hem umut hem risk
Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da hibelerle kurulan dijital haber girişimlerinin sayısı son dönemde önemli oranda arttı. Bölgede gazeteciliğe yeni bir soluk katmaya çalışan bu girişimler, geleneksel medya modellerini değişime zorluyor. Getirdikleri yeniliklerle umut yaratan haber girişimleri için en büyük risk ise fon desteği bittikten sonra finansal olarak ayakta kalıp kalamayacakları sorusunda gizli. Konuyu, bölgede son dönemde
-
Şebeke sorunu: Doğu’da birçok bölgede telefonlar deprem olmadığında da çekmiyor
Düzce’de bu sabaha karşı meydana gelen depremden önce Android kullanıcılarına uyarı mesajı gitmesi ve ardından mobil iletişimin aksaması, telefon şebekelerinin önemini bir kez daha gündeme getirdi. Doğu Anadolu’da ise operatör şirketlerin reklam kampanyalarına rağmen binlerce vatandaş her gün şebeke sorunu yaşıyor. Deprem olmasa bile bazı köylerde cep telefonları çekmiyor, 5G bir yana 3G internet bağlantısı
-
Kürtçe dergiler dijitalde çeşitleniyor, renkleniyor
Türkiye’de 1990’lı yıllardan itibaren hızla gelişen Kürtçe dergicilik, son yıllarda dijitalleşmenin etkisiyle daha çeşitli ve renkli yapıtlar ortaya koyuyor. Popkurd, Folklor û Ziman ve Kubar dergilerinin editörleriyle Kürtçe dergiciliğin tarihini ve bugününü konuştuk. İlk sayısı 6 Haziran 1913 tarihinde Arap alfabesiyle yayımlanan Rojî Kurd, ilk Kürt dergisiydi. Kürt aydınlanma tarihindeki kilometre taşı dergi ise Hawar
-
Sahafların muhteşem dönüşü: Dijitalleşen kazanıyor
Dijitalleşmeye uyum sağlayan sahafları COVID-19 salgını da yıkamadı. Son yıllarda Türkiye’nin dört bir yanında onlarca yeni sahaf dükkânı açıldı. Konuştuğumuz bir sahaf “Kitabın tadı başka” derken bir başkası, yaşananları “plakların dönüşüne” benzetti. Sahaf festivallerinin ayı olan eylül gelmişken bu mesleğin erbabını dinledik. Yazılı kâğıt, tomar, kitap anlamına gelen Arapça “sahife” (sayfa) sözcüğüyle aynı köke sahip
-
Afgan göçmenler Türkiye’de nasıl haberleşiyor? Onlara sorduk
Günlerce yürüyerek İran üzerinden Türkiye’ye ulaşan Afgan göçmenlerin nasıl iletişim kurduğunu araştırdık. Kurban Bayramı’nda Türkiye’den en çok aranan ülkeler listesinin de gösterdiği gibi Afganların temel iletişim aracı cep telefonları. Suriyelilerin aksine Afganların çoğu internetten yararlanamıyor. Taliban’ın internet altyapısına yönelik saldırıları ve Afganistan’da internet erişiminin zaten düşük olması bu durumun temel nedenlerinden. ABD’nin Afganistan’daki askerlerini çekmeye
-
Pülümür’ün sırrı: Özgür düşünce, özgün haberciliği besliyor
Journo’nun “Haber Çölleri” dosyasında ortaya çıkan verilerin ardındaki sebepleri, Türkiye’nin dört bir yanında araştırmaya devam ediyoruz. “Neden Çöl, Niye Vaha?” yazı dizimizin yeni bölümünde konu, Türkiye’de kişi başına en çok haberin üretildiği ilçe olan Tunceli Pülümür. Şenol Balı; yerel gazetecilere, akademisyenlere ve sanatçılara, şair Cemal Süreya’nın memleketi Pülümür’ün özgün habercilik sırrını sordu. Journo’da şubatta yayımlanan
-
Çevre haberciliği: Gazeteciler felaketleri duyurmakla kalmayıp çözümleri de kamuoyuna anlatmalı
5 Haziran Dünya Çevre Günü için İklim Haber Yayın Yönetmeni Barış Doğru ve Yeşil Gazete Genel Yayın Yönetmeni Alev Karakartal ile Türkiye’de bu alanda son yıllarda hızla gelişen gazeteciliği konuştuk. Doğru, “İklim krizi gibi konularda sürekli felaket haberleri yapmanın, uzun vadede insanları konudan uzaklaştırabileceğini, genel bir korku hâli yaratarak ‘görmezden gelme’ refleksini güçlendirebileceğini düşünüyorum. Dolayısıyla
-
Dijital çağda dengbêjlik: Bellek kendini cihazlara teslim etti, divanlar artık çevrim içi
Kürt sözlü edebiyatının önemli bir parçası olan dengbêjler, köyden köye dolaşarak söyledikleri “kilam” denilen şiirleri ve “stran” adı verilen ağıt şarkılarıyla toplumsal belleğin taşıyıcılığını yapıyorlar. “Haber Hafızası” dizimizin üçüncü bölümünde Şenol Balı, teknolojik dönüşümden ve COVID-19 salgınından etkilenen dengbêjliğin nasıl dijitalleştiğini, bu yüzlerce yıllık geleneğin temsilcileriyle görüşerek araştırdı. Kürtçe’de “deng” ses, “bêj” ise söylemek anlamına
-
Van-Hakkâri neden vaha? ‘Böyle bir coğrafyada habersiz kalmak imkânsız’
Journo’nun “Haber Çölleri” dosyasında ortaya çıkan verilerin ardındaki sebepleri, Türkiye’nin dört bir yanında araştırıyoruz. “Neden Çöl, Niye Vaha?” yazı dizimizin ilk bölümünde, Türkiye çapında okur başına özgün haber oranının en yüksek olduğu bölgelerden biri olan Van ve Hakkâri çevresini inceliyoruz. Şenol Balı, bu iki ildeki gazetecilerle, akademisyenlerle ve medya temsilcileriyle konuştu. Bölgenin kendine özgü coğrafyası,
-
Yaşar Kemal’in ilk memleketi: ‘İsmi Van’da da yaşatılsın, ailesinin köy evi müze olsun, betimlediği manzaralar bozulmasın’
Edebiyatın ve gazeteciliğin dev ismi Yaşar Kemal’in ailesi, Van’ın Muradiye ilçesine bağlı Ünseli köyündendi. İl merkezindeki Beşyol Meydanı’na Yaşar Kemal isminin verilmesi için sosyal medyada kampanya başlatan Vanlılar, ailenin Ünseli’deki köy evinin de müzeye veya kütüphaneye dönüştürülmesini istiyor. Van Gölü’ndeki kirliliğe ve çevresindeki betonlaşmaya karşı sesini yükselten bölge halkı, “Yaşar Kemal’in betimlediği manzaraya ihanet ediliyor”