Yazar: Emre Kızılkaya
-

Google yetkilisi Türkiye’deki eleştirilere cevap verdi: Uluslararası Gazetecilik Festivali’nden notlar
Uluslararası Gazetecilik Festivali (IJF) 9-13 Nisan tarihlerinde her yıl olduğu gibi İtalya’nın Perugia kentinde yapıldı. Ana konulardan biri yapay zekânın medyaya etkisiydi. Google’ın üst düzey yetkilisi Richard Gingras ise Türkiye’den gelen eleştirilere ilk kez yanıt verdi. Hem onun cevabını, hem de festivalde bu yıl öne çıkanları Emre Kızılkaya aktarıyor. Türkiye’de haber tüketicileri için en önemli
-

Vampir yeniçeriler: Osmanlı’nın ilk “Dezenformasyon Bülteni” siyasî propaganda için kullanılmıştı
Türkiye’deki ilk Türkçe gazete olan Takvim-i Vekayi’nin 6 Ekim 1833 tarihli sayısında yayımlanan bir haberde, Edirne yakınlarındaki Tırnova’da bir mezarlıkta yatan Tetikoğlu Ali Alemdar ve Abdi Alemdar adlı iki eski yeniçerinin hortladığı öne sürülüyordu. Habere göre kasaba halkının şahit olduğu paranormal olaylar üzerine Müslüman yetkililerden izin alınarak çağrılan Hristiyan “exorcist” Nikola cesetleri yakıp ‘cadı terörü’ne
-

Journo Haber Gözcüsü: Bir yıldır topladığımız milyonlarca verinin bize söyledikleri
Journo Haber Gözcüsü’nün bir yıldır topladığı veriler, Türkiye’de dijital medyayı daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir. 2023’te milyonlarca veri noktasını gözlemleyerek edindiğimiz bilgileri, bu yazıda kısaca özetliyoruz. Google’ın haberlerle ilgili 1 milyonu aşkın arama sonucunu izledik. Arama motoru, haberle ilgili sonuçların %74,8’inde iktidar medyasını öne çıkardı. Algoritmanın sunduğu haber kaynağı çeşitliliği giderek azalıyor. 10 bini aşkın
-

Bağımsız gazeteciliğin ilk manifestosu: Şinasi’nin Tercüman-ı Ahval için yazdığı mukaddime
Gazeteci ve edebiyatçı İbrahim Şinasi, bundan tam 163 yıl önce, Tercüman-ı Ahval’in ilk sayısında yayımladığı mukaddime (sunuş veya önsöz) yazısında, Türkiye’de bağımsız gazeteciliğin ilk manifestosunu açıklamıştı. Şinasi, mukaddimede üç önemli tezi dile getiriyordu: Bir ülkede vatandaşların yasalara karşı sorumluluğu varsa, basın ve ifade özgürlüğü hakları da olmalıdır. Gazetecilik, eğitimli ve uygar insanların yaşadığı ülkelerde, iktidarın
-

Seçimden sonra: Google’daki haber aramaları nasıl değişti?
Yapay zekâ teknolojilerindeki son gelişmelerin arama motorlarını da dönüştürdüğü bu dönemde, mayıstaki seçimlerin ardından haber medyasının Google’daki görünürlüğünün değişip değişmediğini sorguladık. Bağımsız medyanın ve yerel haber sitelerinin yöneticilerine de son durumu sorduk. Türkiye’de haberlere erişim için haber sitelerinin ardından gelen ikinci popüler mecranın Google olduğunu geçen yıl Journo Haber Tüketicisi Araştırması’nda saptamıştık. Peki Google arama
-

92.892 siyaset haberinin okurda uyandırdığı duyguları yapay zekâyla analiz ettik
Journo Haber Gözcüsü ile bu kez Ocak-Haziran 2023 döneminde 64 web sitesinde yayımlanan 92.892 adet haberi inceledik. 19 partiden 29 siyasetçinin isminin geçtiği bu haberlerin duygu analizini, GPT-3.5 dil modeliyle yaptık. Sonuçlara göre, bu haberlerin %35’i olumsuz, %65’i olumluydu. Kemal Kılıçdaroğlu’ndan bahsedilen haberlerin %45,8’i olumsuzken Recep Tayyip Erdoğan için bu oran sadece %26,4 oldu. İktidar
-

Seçim ayında 10 bini aşkın sitedeki 770 bin haberde ismi geçen 30 siyasetçi
Journo Haber Gözcüsü ile medyayı farklı açılardan izlemeye devam ediyoruz. Bugün konumuz, seçim sürecinde hangi siyasetçinin haber sitelerinde ne kadar yer aldığı… 10 bini aşkın sitede bir aydır yayımlanan 769.060 adet haberde; Recep Tayyip Erdoğan ismi 255.055, Kemal Kılıçdaroğlu 202.878, diğer 28 siyasetçi ise toplam 311.127 kez geçti. Kamuoyuna bu ay başında açtığımız Journo Haber
-

Kılıçdaroğlu karşıtı yalan haberleri yayan Google, %81 iktidar medyasını öne çıkarıyor
Seçim arifesinde Google algoritmalarının milyonlara yaydığı içerikler arasında Kemal Kılıçdaroğlu karşıtı yalan haberler de var. Journo Haber Gözcüsü verilerine göre Google, %81 oranında iktidar medyasını öne çıkarıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hemen her açıklamasına arama sonuçlarının en üstünde yer veren Google algoritması, muhalefeti ise kullanıcılardan büyük ilgi gördüğü hâlde baskılıyor. Sözcü, Halk TV, Cumhuriyet, Gazete Duvar, BirGün,
-

Journo Haber Gözcüsü: Google algoritmasını ve haber sitelerini izliyoruz
“Journo Haber Gözcüsü” ile Google algoritmasını ve Türkiye’nin önde gelen haber sitelerini takip ediyoruz. Kamuoyuna açtığımız bu canlı verileri şimdi siz de izleyebilir, Türkiye medyası için en önemli dijital platform ile en büyük haber sitelerinin 14 Mayıs seçim sürecinde ve sonrasında kime, ne kadar ve nasıl yer verdiğini görebilirsiniz. GPT dil modeliyle analiz ettiğimiz haber
-

Journo Haber Tüketicisi Araştırması: Okur, izleyici ve dinleyici ne istiyor?
Türkiye’de haber tüketicilerinin tutum ve taleplerini araştırarak medya profesyonellerine yönelik kapsamlı bir rehber hazırladık. Journo Haber Tüketicisi Araştırması 2022, Türkiye nüfusunu ulusal seviyede temsil eden 1.000 katılımcıyla yapılan bir anket, dijital medya pazar verileri, sektörün önde gelen uzmanlarının görüşleri ve izlerkitle yorumlarıyla, yeni yıla girerken okurun, izleyicinin ve dinleyicinin fotoğrafını çekiyor. İçindekiler Yönetici Özeti Giriş: