Yerel medya kuruluşları dijital dönüşüm sürecinde yapay zekâ araçlarını giderek daha fazla kullanmaya başladı. Yerel basında çalışan gazetecilere ve yöneticilere göre yapay zekâ araştırma, başlık oluşturma, içerik düzenleme ve sosyal medya yönetiminde işe yarıyor. Personel maliyetlerini düşürdüğünü söyleyen gazete yöneticisi de var, “çok iyi bir destek editörü” olduğunu söyleyen de… Ama gazeteciler haber üretiminin merkezine yapay zekayı koymuyor.
Düzce, Sakarya, Ankara, İstanbul, Kocaeli, İzmir ve Adana’da yayın yapan yerel gazetelerin temsilcileriyle yapay zekayı konuştuk.
Yeni Ankara Gazetesi Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Halil Metin, yapay zekâyı özellikle metin düzenleme, veri analizi ve görsel üretimi süreçlerinde kullandıklarını söyledi. ChatGPT, Canva ve Gemini’den yararlandıklarını belirten Metin, sıfırdan haber üretiminde yapay zekâ kullanmadıklarını ancak editoryal süreçlerde yoğun biçimde destek aldıklarını ifade etti.
“Yapay zekâ araçları çok iyi bir destek editörü gibi çalışıyor” diyen Metin, haberlerin son kontrolünün mutlaka editörler tarafından yapıldığını vurguladı.
Metin, yapay zekânın iş yükünü azalttığını ancak gazetecilerin sorumluluklarını da artırdığını belirterek şunları söyledi:
“Normalde üç haber üretebiliyorsak yapay zekâ desteğiyle beş-altı haber üretebiliyoruz. Ama son kontrol mutlaka insanda olmak zorunda.”
Yerel basının dijital dönüşüme ayak uydurması gerektiğini savunan Metin, yapay zekâ kullanımının gelecekte gazetecilik için zorunlu hale gelebileceğini ifade etti.
“BELGE ANALİZİNDE BÜYÜK KOLAYLIK SAĞLIYOR”
Sakarya Gazeteciler Cemiyeti Başkanı, Söz Sakarya Gazetesi genel yayın müdürü ve T54 haber sitesinin sahibi Sezai Matur ise yapay zekâyı özellikle belge analizi, haber düzenleme ve sosyal medya içerikleri hazırlama süreçlerinde kullandıklarını söyledi. Matur, özellikle uzun belgelerin analizinde yapay zekânın ciddi zaman kazandırdığını ifade etti:
“Bir iddianameyi bir kişinin incelemesi çok zaman alıyor. Yapay zekâ bu belgeleri analiz etmede büyük kolaylık sağlıyor.”
Yapay zekânın gazetecilerin iş yükünü azalttığını belirten Matur, buna rağmen içeriklerin mutlaka insan kontrolünden geçmesi gerektiğini vurguladı:
“Haber yazımında da kullanıyoruz ama sonrasında mutlaka yeniden kontrol etmek gerekiyor. Çünkü hatalar yapabiliyor.”
Matur, yapay zekâ teknolojilerinden kaçmanın mümkün olmadığını belirterek yerel medyanın bu dönüşüme uyum sağlaması gerektiğini söyledi.
“YEREL GAZETECİLİK TAMAMEN TEKNOLOJİYE TESLİM OLMAZ”
Kocaeli’de yayınlanan Nokta Gazetesi’nin internet editörü Gamze Karaaslan da yapay zekâyı özellikle haber başlığı oluşturma, sosyal medya içerikleri hazırlama ve araştırma süreçlerinde kullandıklarını söyledi.
Karaaslan, ChatGPT ve görsel düzenleme araçlarından yararlandıklarını belirterek yerel basında hızın önemli olduğunu ve yapay zekânın bazı teknik süreçlerde zaman kazandırdığını ifade etti:
“Gazetecilikte doğrulama mekanizması çok önemli. Yapay zekâ bazen yanlış ya da eksik bilgiler üretebiliyor. Bu yüzden doğrudan, hiçbir içeriği kontrol etmeden kullanmanın doğru olmadığını düşünüyorum. Haber metni sonuçta gazetecinin sahadaki gözlemi, deneyimi ve editoryal süzgeciyle şekillenmeli. Yapay zekâ burada yardımcı olabilir ama son sözü insan söylemeli.”
Karaaslan, yapay zekanın yerel gazetecilik üzerindeki etkisini şu ifadelerle belirtti.
“Yerel basının en güçlü tarafı bölgeye özgü bakış açısıdır. Bunun kaybolmaması gerekiyor. Önümüzdeki yıllarda yapay zekâ kullanımının çok daha yaygın hale geleceğini düşünüyorum. Özellikle dijital medya alanında artık bu teknolojiler kaçınılmaz bir noktaya geldi. Ancak yerel gazetecilik, tamamen teknolojiye teslim olacak bir alan değil. Çünkü yerel habercilikte insan ilişkileri, saha gözlemi ve bölgenin ruhunu bilmek çok önemli. Bu yüzden yapay zekânın gazetecinin yerini tamamen alacağını düşünmüyorum ama güçlü bir yardımcı araç olarak daha fazla kullanılacağını düşünüyorum.”
Nokta Gazetesi’nin genel yayın yönetmeni Cansu Kızılkaya ise sadece ChatGPT ve dönem dönem Gemini kullandıklarını belirterek, yapay zeka ile ilgili şu ifadelerde bulundu:
“Özellikle haber akışının çok yoğun olduğu dönemlerde; başlık önerileri, metin düzenleme, içerik toparlama ya da görsel destek gibi konularda yardımcı olabiliyor. Özellikle kağıt olarak verilen bir basın açıklamasını hızlı şekilde yazıya döküp düzenleyebilmesi bizim için ciddi zaman tasarrufu sağlıyor. Ancak yerel basında asıl önemli olan saha, insan ilişkisi ve habercilik refleksidir. Yapay zekâ destekleyici bir araç olabilir ama gazetecinin yerini tutamaz. Doğru kullanıldığında işleri hızlandırır, yanlış kullanıldığında ise samimiyeti ve güvenilirliği zedeleyebilir.”
Kızılkaya’nın da bir “ama”sı var:
“Yapay zekânın zaman içerisinde yerel basında daha yaygın kullanılacağını düşünüyorum. Özellikle hız ve zaman tasarrufu açısından faydalı olacak. Ama yine de saha tecrübesi, insan ilişkisi ve güven duygusu gazeteciliğin temelinde olmaya devam etmeli…”
“PERSONEL MALİYETLERİNİ DÜŞÜRÜYOR”
Düzce Analiz Gazetesi İmtiyaz Sahibi Murat Albayrakoğlu da yapay zekâ araçlarını aktif kullandıklarını söyledi. Albayrakoğlu, ChatGPT, Canva, Gemini, Flow ve Grok gibi araçlardan yararlandıklarını belirterek yapay zekâyı başlık oluşturma, araştırma, görsel üretimi ve sosyal medya içerikleri dahil birçok süreçte kullandıklarını ifade etti:
“Yerel gazeteler küçük sermayelerle yönetilen kurumlar. Yapay zekâ personel maliyetlerini düşürüyor.”
Etik tartışmalara da değinen Albayrakoğlu, yapay zekâ kullanımında sorumluluğun büyük ölçüde kullanıcıda olduğunu söyledi. Albayrakoğlu, yakın zamanda yaşanan bir trafik kazasında ses kaydını yapay zekâya göndererek paylaşım metni oluşturduklarını belirtti.
“YAPAY ZEKÂYA KARŞI MÜCADELE ETMEYE HAZIR OLMALIYIZ”
Ankara Şehir Gazetesi İmtiyaz Sahibi Hüseyin Akın ise yapay zekânın yerel basında giderek daha görünür hale geldiğini ancak gazetecilik mesleği açısından ciddi riskler de taşıdığını söyledi. Akın, yapay zekayı nadiren kullandıklarını ve yapay zekânın özellikle görsel üretiminde kullanıldığını belirterek, haber merkezlerinde hız baskısının giderek arttığını ifade etti. Yapay zekânın gazeteciliğin niteliğini olumsuz etkileyebileceğini savunan Akın, özellikle özgün üretim ve mesleki birikim açısından kaygı duyduğunu dile getirdi:
“Gazetecilik birikim isteyen bir meslek. Yapay zekâ her şeyi kolaylaştırıyor ama bu durum gazeteciliğin ruhunu zedeleyebilir.”
Akın, yapay zekâ kullanımının kontrolsüz biçimde yaygınlaşmasının meslek açısından risk oluşturduğunu belirterek gazetecilerin bu dönüşüme karşı bilinçli hareket etmesi gerektiğini söyledi:
“Yapay zekâya karşı mücadele etmeye hazır olmalıyız.”
“GAZETECİLİĞİN NİTELİĞİNİ ZAYIFLATABİLİR”
Düzce Postası haber sitesi yazı işleri müdürü Ahmet Çelik ise yapay zekâya daha eleştirel yaklaşan isimlerden. Çelik, yapay zekâyı daha çok araştırma süreçlerinde kullandıklarını belirterek doğrudan haber yazımında kullanmadıklarını söyledi:
“Sadece içerik oluşturma sürecinde zaman kazanma amacıyla araştırma yapmak için kullanıyoruz.”
Yapay zekânın iş yükünü azalttığını düşündüğünü söyleyen Çelik, buna rağmen gazetecilik mesleği açısından bazı riskler taşıdığı görüşünde:
“Mesleki anlamda tam donanıma sahip olmayan insanların da gazetecilik yapabilmesine yol açtığı için aslında olumsuz etkiliyor.”
Çelik, yapay zekânın uzun vadede gazetecilikte “fikri üretim mekanizmalarını” zayıflatabileceğini savundu.
“Yapay zekâya dayanarak içerik üretenler uzun vadede fikri üretim mekanizmalarını köreltecekleri için gelecekte bu meslekte saygı göremeyebilir.”
“YARATICILIĞI AZALTIYOR”
İstanbul Gerçek Bakış Gazetesi imtiyaz sahibi Sedat Savaş ise yapay zekâya daha temkinli yaklaştı. Yaklaşık üç aydır ChatGPT kullandığını belirten Savaş, yapay zekâyı daha çok haber düzenleme süreçlerinde değerlendirdiğini söyledi:
“Teknolojiye uyum sağlamak için kullanıyoruz ama yapay zekâ insanların yaratıcılığını azaltıyor.”
Savaş, yapay zekânın haber üretim sürecini hızlandırdığını ancak gazeteciliğin niteliği açısından bazı riskler taşıdığını ifade etti:
“Şimdi insanlar haberi yapay zekâya yazdırıp hemen yayımlıyor. Bu durum gazeteciliği de öldürüyor.”
“YAPAY ZEKÂ ZİHİN AÇIYOR AMA GÜVEN KAYBI RİSKİ TAŞIYOR”
İzmir Yenigün Gazetesi İmtiyaz Sahibi Mesut Şimşek ise yapay zekâ araçlarını özellikle sosyal medya içerikleri, görsel üretimi ve başlık önerileri süreçlerinde kullandıklarını söyledi.
Şimşek, ChatGPT, Canva ve Gemini gibi araçlardan yararlandıklarını belirterek yapay zekânın yerel basına içerik çeşitliliği açısından katkı sağladığını ifade etti:
“Yapay zekâ öncesine göre nitelik ve çeşitlilik sağlıyor.”
Şimşek, buna rağmen yerel basının ekonomik açıdan ulusal medya kuruluşlarıyla rekabet etmekte zorlandığını söyledi:
“Ulusal basının mali imkanlarıyla sağladıkları teknolojik iyileştirmeler yerel basını yarışta geride bırakıyor.”
Yapay zekânın iş yükünü tamamen azaltmadığını savunan Şimşek, artan içerik çeşitliliğinin yeni sorumluluklar doğurduğunu ifade etti. Şimşek ayrıca yapay zekânın yanlış bilgi üretimi nedeniyle güven kaybına yol açabileceğini de belirtti.
“AMATÖR EDİTÖRLER BİLE PROFESYONEL İÇERİK ÜRETEBİLİYOR”
Adana’daki Çukurova Medya editörü Talha Öztürk ise yapay zekâyı özellikle haber düzenleme süreçlerinde kullandığını söyledi.
Öztürk, ChatGPT’den çoğunlukla haberleri toparlama ve düzenleme aşamalarında destek aldığını ifade etti.
“Haber yazısını kendim yazdıktan sonra ufak düzenleme ve haberi toparlamak için destek alıyorum.”
Yapay zekânın özellikle masa başı habercilikte ciddi kolaylık sağladığını belirten Öztürk, bunun yanında bazı riskler de oluşturduğunu söyledi:
“Amatör bir editör bile yapay zekâ ile profesyonel haberler hazırlayabiliyor.”
Öztürk, yapay zekânın haber üretim süreçlerini hızlandırdığını ancak aynı tarz haberlerin yaygınlaşmasına neden olduğunu ifade etti.
“Yapay zekâdan alınan haberi okumadan paylaşmak aynı cümle yapılarının tekrar etmesine yol açıyor.”
Saha gazeteciliğinin zayıflayabileceğine dikkat çeken Öztürk, sahte görüntüler ve yanlış haber riskine de vurgu yaptı.
“Saha gazeteciliği azalıyor, sahte görüntüler ile yalan haberler yapılabiliyor.”
Öztürk ayrıca yapay zekâ kullanımının uzun vadede sektörde iş kayıplarına yol açabileceğini savundu.
“Sürekli yapay zekâya bağımlı olmak zamanla kişinin yaratıcılığını ve araştırmacı kişiliğini kaybetmesine neden olabilir.”